Re: Fwd: Re: Ynt: Re: [Gnu-tr-u12a] utf-8 =?iso-8859-9?q?kullan=FDm=FD?=

[<ni...@fi...>]

Pazartesi 05 Kas=FDm 2001 14:07 tarihinde , Deniz Akkus Kanca =FEunlar=FD=
 yazm=FD=FEt=FD:
=A6=A6[ Pazartesi 05 Kas=FDm 2001 11:38 =F6=F6 tarihinde =FEunlar=FD yazm=
=FD=FEt=FDn=FDz:
=A6[ > Merhaba,
=A6[ >
=A6[ > =D6ncelikle UTF-8 ile ilgili bir ka=E7 link verebilir misiniz? Ne =
anlama
=A6[ > geldi=F0ini bilmiyorum da...
=A6[
=A6[ UTF-8 Linux =FCzerinde Unicode. Unicode ile ilgili =FEeyleri
=A6[ http://www.unicode.org adresinde g=F6rebilirsiniz.
=A6[
=A6[ Benim faydal=FD buldu=F0um bir FAQ:
 http://www.cl.cam.ac.uk/~mgk25/unicode.html=20
=A6[
=A6[ Esas olarak ASCII varyant=FD olan ISO-8859-9'dan UTF-8'e bir ge=E7i=FE=
 s=F6z konusu.=20
=A6[ Bunun ile birlikte, =F6rne=F0in =DDzlandaca ve T=FCrk=E7e karakterle=
ri ayn=FD dosyada=20
=A6[ kullanabileceksiniz etc.

UTF-8 hakk=FDnda:

UTF-8, Japonca, =C7ince gibi latin karakterlerini kullanmayan diller i=E7=
in ortak bir
karakter k=FCmesi sa=F0lar. T=FCm dillerin karakterlerini kapsayan karakt=
er k=FCmesi ise
UTF-16 d=FDr.

Ama=E7 d=FCnya daki t=FCm dillerin kendi karakterleri ile ve ortak bir ka=
rakter k=FCmesi kullanarak
Internet'te temsil edilmelerini sa=F0lamakt=FDr. (=DEimdilik emekleme a=FE=
amas=FDnda ama olacak)

UTF-8 de iso-8859-1 karakter k=FCmesi temel al=FDnm=FD=FEt=FDr. 1-127 ara=
s=FDndaki karakterler
i=E7in ascii k=FCme, 128-255 aras=FDndaki karakterlerle ise kalan t=FCm k=
arakterler ifade
edilmeye =E7al=FD=FE=FDlm=FD=FEt=FDr. Topu topu 127 karakterle 3000 karak=
ter nas=FDl oluyor da oluyor? :-)
Oluyor. :-) ascii 127'nin =FCzerindeki t=FCm karakterleri 1 karakter yeri=
ne 2 karakterle
ifade edince oluyor.=20
Yani bizim =E7, =F0, =FD, =F6, =FE, =FC=20
karakaterlerimiz UTF-8 ile
 =C3=A7, =C4=9F, =C4=B1, =C3=B6, =C5=9F, =C3=BC
=FEekline giriyor. G=F6rd=FC=F0=FCn=FCz gibi t=FCm karakterler iso-8859-1=
 ailesine ait. Tabii bu kodlamayla
yaz=FDlm=FD=FE bir postay=FD sisteminizde UTF-8 deste=F0i varsa normal ol=
arak okuyabileceksiniz.
Yoksa okuma =FEans=FDn=FDz da kalm=FDyor. =C7=FCnk=FC ISO-8859-* kipler b=
=F6yle bir iletiyi ikinci bi=E7imde
g=F6sterecektir.

UTF-16 da ise bir k=FDs=FDm karakterler 3 bir k=FDsm=FDda 4 karakterle te=
msil ediliyor. B=F6ylelikle
65000 karakterlik bir aile olu=FEuyor. UTF-16 normal olarak UTF-8'i de ka=
ps=FDyor.
UTF-16 fontlar=FD =E7ok b=FCy=FCk dosyalardan olu=FEtu=F0undan (=FEu anda=
 30000 karakter civar=FDnda)
UTF-16 kullanmak zorunda olmayanlar UTF-8 kullanmay=FD tercih ediyor.

Bu =FEekilde internette hangi dilde haz=FDrlanm=FD=FE olursa olsun, UTF-8=
 kullanarak haz=FDrlanm=FD=FE
bir web sayfas=FDn=FD hangi karakter g=F6sterilmek istenmi=FEse o karakte=
rle g=F6receksiniz.

Evvelce =FD harfini baz=FDlar=FDm=FDz yacute (y ') olarak g=F6r=FCyordu. =
Yani ISO-8859-9 i=E7indeki =FD
harfininin yerine ISO-8859-1 i=E7indeki y' harfi g=F6r=FCn=FCyordu. Bu ga=
ripliklerin =F6n=FCne
ge=E7mek i=E7in UTF-8 kullan=FDm=FD yayg=FDnla=FEt=FDr=FDlmaya =E7al=FD=FE=
=FDl=FDyor.

windows ile gelen truetype fontlar=FDn hemen hepsi UTF-8 destekliyor. x f=
ontlar=FDnda da
UTF-8 deste=F0i giderek oturmaya ba=FElad=FD. UTF-8 i=E7in kod sayfas=FD =
ISO-10646-1 dir.
Fontlar=FD se=E7erken buna dikkat etmek gerekiyor.

Konsolda tam bir UTF-8 deste=F0inden maalesef s=F6z edemiyoruz hala. Kons=
ol her karakter
i=E7in bellekte 1 karakterlik yer ay=FDrd=FD=F0=FDndan yaz=FDlm=FD=FE met=
inler okunabilse bile d=FCzenleme
yap=FDlam=FDyor. Bu sorun hala =E7=F6z=FClmeyi bekliyor. Ama X ve xterm t=
araf=FDnda bir sorun yok.
Ben ge=E7en y=FDl konsol i=E7in hem font hem de klavye dosyas=FD haz=FDrl=
am=FD=FEt=FDm ama HD'im
bozulunca onlar=FDda kaybettim. Vakit bulabilirsem tekrar haz=FDrlamaya =E7=
al=FD=FEaca=F0=FDm.

Linux Ocak 2003 den itibaren tamamen UTF-8 e ge=E7ecek. Di=F0er karakter =
k=FCmelerinin
deste=F0ini vermeyecek. (=DEimdilik karar bu) X alt yap=FD olarak x-402 i=
le UTF-8'e ge=E7ti.=20
Linux =E7ekirde=F0i zaten ba=FE=FDndan beri UTF-8 ile geliyordu. KDE art=FD=
k po sayfalar=FDn=FD UTF-8 istiyor....
Bu bak=FDmdan bu ge=E7i=FEi yapmaya ba=FElamak gerekiyor.
Bu karar=FD bilerek nal toplama =FEans=FDm=FDz pek yok. :-)
Baz=FDlar=FDm=FDz eski sistemleri belki bir s=FCre daha kullan=FDr ama....

Esen kal=FDn,
Nilg=FCn